Hasło „wakacje kredytowe” kojarzy się głównie z programem z lat 2022-2024, kiedy kredytobiorcy hipoteczni mogli zawiesić kilka rat bez dodatkowych odsetek. Dziś wiele osób wpisuje tę frazę w wyszukiwarkę po podwyżce kosztów życia, utracie pracy albo narodzinach dziecka, licząc na podobne rozwiązanie. Warto więc zacząć od faktów: wakacje kredytowe w formie ustawowej, dostępne dla szerokiej grupy kredytobiorców, nie obowiązują w 2026 roku.

Nie oznacza to, że przerwa w spłacie jest niemożliwa. Działa Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, prowadzony przez Bank Gospodarstwa Krajowego, a banki mogą same zaproponować zawieszenie lub obniżenie rat na podstawie aneksu do umowy. Te rozwiązania mają jednak inne warunki i inny koszt niż ustawowe wakacje.

W tym artykule wyjaśniamy, czym różnią się poszczególne formy przerwy w spłacie, kto może z nich skorzystać i jak policzyć, ile naprawdę kosztuje zawieszenie raty. Przykłady liczbowe są ilustracyjne. Szczegółowe warunki umownych wakacji zależą od banku i konkretnej umowy.

Ustawowe wakacje kredytowe 2022-2024

Program wprowadziła ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. Dotyczył kredytów hipotecznych w złotych, zaciągniętych na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, z umową zawartą przed 1 lipca 2022 roku. W latach 2022-2023 można było zawiesić łącznie osiem rat, bez względu na dochód.

W 2024 roku program przedłużono na cztery miesiące: dwa w okresie od czerwca do sierpnia i dwa od września do grudnia. Pojawiły się jednak dodatkowe warunki. Kwota udzielonego kredytu nie mogła przekraczać 1 200 000 zł, a kredytobiorca musiał spełnić jedno z dwóch kryteriów:

  • wskaźnik RdD, czyli relacja raty do dochodu gospodarstwa domowego z ostatnich trzech miesięcy, przekraczał 30%,
  • kredytobiorca miał na utrzymaniu co najmniej troje dzieci.

Najważniejszą cechą ustawowych wakacji był brak odsetek za okres zawieszenia. Harmonogram przesuwał się o liczbę zawieszonych miesięcy, a rata po powrocie do spłaty pozostawała taka, jak wynikałaby z umowy. Zawieszenie nie było też traktowane jako zaległość w spłacie.

Program nie został przedłużony na 2025 ani 2026 rok. Osobne, czasowe rozwiązania przyjęto w 2024 roku dla osób poszkodowanych w powodzi, ale dotyczyły one ściśle określonej grupy i okresu. Jeśli w przyszłości pojawi się nowa ustawa, jej warunki trzeba będzie sprawdzić od początku, bo każda edycja różniła się kryteriami.

Fundusz Wsparcia Kredytobiorców

Dla osób, które rzeczywiście nie radzą sobie ze spłatą kredytu mieszkaniowego, stałym mechanizmem jest Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (FWK). Podstawą jest ustawa z 9 października 2015 roku o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Wniosek składa się w banku, który udzielił kredytu. Środki wypłaca BGK bezpośrednio na spłatę rat.

O wsparcie może ubiegać się kredytobiorca, który spełnia co najmniej jeden warunek:

  1. Bezrobocie - co najmniej jeden z kredytobiorców ma w dniu złożenia wniosku status bezrobotnego.
  2. Wysoki wskaźnik RdD - rata kredytu mieszkaniowego przekracza 40% miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego.
  3. Niski dochód po racie - dochód gospodarstwa pomniejszony o ratę nie przekracza 2,5-krotności kryterium dochodowego z pomocy społecznej. Przy obecnych kryteriach, obowiązujących od 1 stycznia 2025 roku, oznacza to 2525 zł dla osoby samotnej i 2057,50 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym.

Są też wyłączenia. Wsparcia nie dostanie osoba, która sama wypowiedziała umowę o pracę albo została zwolniona dyscyplinarnie. Wsparcia nie przyznaje się także wtedy, gdy umowa kredytu została wypowiedziana przed złożeniem wniosku. Przeszkodą jest również posiadanie innego mieszkania lub domu, obecnie lub w ciągu sześciu miesięcy przed wnioskiem.

Ile wynosi wsparcie i jak się je zwraca?

Wsparcie wypłaca się przez maksymalnie 40 miesięcy, w ratach do 3000 zł miesięcznie. Jeśli rata kredytu jest wyższa, różnicę kredytobiorca dopłaca samodzielnie. Łącznie można więc otrzymać do 120 000 zł.

Wsparcie jest zwrotne, ale na preferencyjnych zasadach. Spłata zaczyna się po upływie dwóch lat od wypłaty ostatniej raty i odbywa się w 200 równych, nieoprocentowanych ratach miesięcznych. Jeśli kredytobiorca spłaci terminowo 134 raty, pozostała część zostaje umorzona.

Przykład ilustracyjny: gospodarstwo otrzymało pełne wsparcie 120 000 zł. Rata zwrotu wynosi 600 zł miesięcznie (120 000 zł / 200). Po terminowej spłacie 134 rat, czyli 80 400 zł, umorzeniu podlega 39 600 zł.

Ustawa przewiduje też pożyczkę na spłatę zadłużenia do 120 000 zł. Służy osobom, które sprzedały kredytowane mieszkanie, a kwota ze sprzedaży nie pokryła całego kredytu.

Umowne wakacje kredytowe w banku

Poza ustawą bank może zgodzić się na zmianę warunków spłaty. W praktyce przybiera to kilka form:

  • zawieszenie całej raty na określony czas,
  • karencja w spłacie kapitału - przez kilka miesięcy płacisz tylko odsetki,
  • wydłużenie okresu kredytowania - rata spada, ale rośnie łączny koszt,
  • restrukturyzacja - na przykład rozłożenie zaległości na raty.

Takie rozwiązania wymagają wniosku i zwykle aneksu do umowy. Bank nie ma obowiązku ich przyznać, może też ocenić sytuację finansową klienta. Część banków ma w umowach kredytów gotówkowych lub hipotecznych gotową opcję „wakacji”, czasem płatną, czasem dostępną raz w roku. Szczegóły trzeba sprawdzić w umowie i tabeli opłat.

Kluczowa różnica wobec ustawowych wakacji dotyczy odsetek. Przy umownym zawieszeniu odsetki zwykle nadal się naliczają. Mogą zostać doliczone do kapitału, rozłożone na późniejsze raty albo spłacone na końcu. Przerwa daje oddech w budżecie, ale najczęściej kosztuje.

Młoda para siedzi przy kuchennym stole z kubkami herbaty i uśmiecha się, przeglądając na laptopie domowy budżet

Ile kosztuje zawieszenie raty? Przykład

Załóżmy kredyt hipoteczny z saldem 400 000 zł, oprocentowaniem 7% w skali roku i 300 miesiącami do końca spłaty. Rata równa wynosi około 2827 zł, z czego odsetki w pierwszym miesiącu to około 2333 zł.

Bank zgadza się na zawieszenie trzech pełnych rat, a odsetki za ten czas są doliczane do kapitału. Po trzech miesiącach saldo wzrasta do około 407 041 zł.

Wariant po przerwie Rata miesięczna Uwagi
Przed zawieszeniem ok. 2827 zł 300 rat do końca
Ten sam termin końcowy (297 rat) ok. 2888 zł rata wyższa o ok. 61 zł
Okres wydłużony o 3 miesiące (300 rat) ok. 2877 zł rata wyższa o ok. 50 zł, dłuższa spłata
Karencja kapitałowa zamiast zawieszenia ok. 2333 zł tylko odsetki przez 3 miesiące

Obliczenia są ilustracyjne, zakładają stałe oprocentowanie i nie obejmują opłat za aneks. Trzy miesiące przerwy zwiększają zadłużenie o około 7041 zł, a wyższa rata utrzymuje się przez całą pozostałą spłatę. Przy ustawowych wakacjach z lat 2022-2024 tego kosztu nie było, bo odsetki za zawieszony okres się nie naliczały.

Karencja w spłacie kapitału daje mniejszą ulgę, ale saldo nie rośnie. Przy krótkim, przejściowym problemie bywa rozsądniejsza niż pełne zawieszenie. Mechanizm liczenia raty i wpływ okresu kredytowania opisujemy w artykule Jak wybrać okres kredytu i bezpieczną ratę?.

Kto najczęściej korzysta i kiedy to ma sens?

Przerwa w spłacie jest narzędziem na przejściowy problem. Sprawdza się, gdy:

  • dochód spadł na określony czas, na przykład podczas urlopu rodzicielskiego lub zmiany pracy,
  • pojawił się jednorazowy, duży wydatek, który trzeba pokryć bez nowej pożyczki,
  • kredytobiorca czeka na świadczenie, odszkodowanie albo sprzedaż innej nieruchomości.

Nie rozwiązuje natomiast problemu trwałego. Jeśli rata przekracza możliwości budżetu na stałe, po kilku miesiącach przerwy wróci wyższa. Wtedy lepiej rozważyć wniosek do FWK, restrukturyzację, zmianę okresu kredytowania, refinansowanie w innym banku albo uporządkowaną sprzedaż nieruchomości.

Warto zareagować wcześnie. Zaległość w spłacie pogarsza historię w BIK, a po wypowiedzeniu umowy FWK nie jest już dostępny. Rozmowa z bankiem przed pierwszą nieopłaconą ratą daje więcej możliwości niż po trzech miesiącach opóźnień.

Jak przygotować wniosek do banku?

Bank ocenia wniosek o zmianę warunków spłaty na podstawie informacji o sytuacji klienta. Warto przygotować:

  1. Opis przyczyny - utrata pracy, choroba, spadek dochodu, wzrost kosztów utrzymania.
  2. Dokumenty dochodowe - aktualne zaświadczenie, wyciągi z konta, decyzję o bezrobociu lub świadczeniu.
  3. Budżet domowy - dochody i stałe wydatki, żeby pokazać, jaką ratę realnie da się płacić.
  4. Propozycję rozwiązania - na przykład trzy miesiące karencji kapitałowej albo wydłużenie okresu.

Przed podpisaniem aneksu sprawdź, jak zmieni się saldo, rata po przerwie, data ostatniej płatności i czy bank pobiera opłatę. Poproś o nowy harmonogram. Wniosek do FWK również składa się w banku kredytującym, który sprawdza warunki i przekazuje go do BGK.

Jeśli problem obejmuje kilka zobowiązań naraz, na przykład kredyt hipoteczny, kartę i pożyczkę gotówkową, warto policzyć także wariant konsolidacji. Oferty kredytów konsolidacyjnych różnią się jednak kosztem i okresem, więc niższa rata nie zawsze oznacza tańszy kredyt. Aktualne warunki kredytów hipotecznych przydają się przy rozważaniu refinansowania.

Najczęstsze pytania

Czy w 2026 roku są ustawowe wakacje kredytowe?

Nie. Ostatnia edycja programu obowiązywała w 2024 roku. W 2026 roku można korzystać z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców albo z rozwiązań umownych oferowanych przez bank.

Czy wakacje kredytowe w banku są bezpłatne?

Zazwyczaj nie. Przy umownym zawieszeniu odsetki zwykle nadal się naliczają i zwiększają zadłużenie albo późniejsze raty. Część banków pobiera też opłatę za aneks lub skorzystanie z opcji wakacji. Warunki trzeba sprawdzić w umowie.

Czy zawieszenie raty pogorszy moją historię w BIK?

Zawieszenie uzgodnione z bankiem i wpisane do aneksu nie jest zaległością. Historię pogarszają opóźnienia w spłacie, czyli nieopłacone raty bez zgody banku. Dlatego wniosek warto złożyć przed terminem płatności.

Czy FWK obejmuje kredyt gotówkowy?

Nie. Wsparcie dotyczy kredytów mieszkaniowych zabezpieczonych hipoteką, zaciągniętych na cele mieszkaniowe. Przy kredycie gotówkowym pozostają rozwiązania umowne banku.

Czy wsparcie z FWK trzeba oddać?

Tak, ale bez odsetek. Zwrot zaczyna się dwa lata po ostatniej wypłacie i obejmuje 200 miesięcznych rat. Po terminowej spłacie 134 rat pozostała część jest umarzana.

Źródła

Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi indywidualnej rekomendacji finansowej ani obietnicy uzyskania kredytu.