Telefon jest dziś jednocześnie portfelem, kluczem do konta i skrzynką, na którą przychodzą kody autoryzacyjne. Aplikacja banku zatwierdza przelewy, generuje BLIK-a, pokazuje PIN do karty. Jeśli ktoś przejmie telefon albo nakłoni cię do zainstalowania szkodliwej aplikacji, może uzyskać dostęp do wszystkiego naraz.

Bezpieczna bankowość mobilna nie wymaga specjalistycznej wiedzy. Większość ochrony daje kilka ustawień, które robi się raz, w ciągu kwadransa. Banki stosują silne uwierzytelnianie, monitorują nietypowe transakcje i szyfrują połączenia, ale nie zabezpieczą telefonu, który jest odblokowany i ma zainstalowaną aplikację do zdalnego sterowania.

Poniżej zebraliśmy 12 ustawień: sześć w samym telefonie i sześć w aplikacji banku lub u operatora. Nazwy opcji różnią się między systemami i bankami, dlatego opisujemy, czego szukać, a nie dokładną ścieżkę w menu. Na końcu znajdziesz krótką listę kontrolną do przejścia z rodziną.

Ustawienia w telefonie

1. Blokada ekranu z kodem lub biometrią

Podstawa, bez której reszta traci sens. Ustaw kod PIN lub hasło, najlepiej dłuższe niż cztery cyfry, i włącz odblokowanie odciskiem palca lub twarzą. Unikaj prostych wzorów i dat urodzenia. Skróć czas automatycznej blokady, żeby telefon zostawiony na stole nie był odblokowany przez kilka minut.

2. Automatyczne aktualizacje

Aktualizacje systemu i aplikacji łatają luki, które wykorzystuje złośliwe oprogramowanie. Włącz automatyczne aktualizacje w ustawieniach systemu i w sklepie z aplikacjami. Jeśli telefon nie dostaje już aktualizacji bezpieczeństwa od producenta, rozważ, czy powinien nadal służyć do bankowości.

3. Instalacja tylko z oficjalnego sklepu

Aplikację banku pobieraj wyłącznie z oficjalnego sklepu, najlepiej przez link ze strony banku. W telefonach z Androidem sprawdź, czy żadna aplikacja, na przykład przeglądarka lub komunikator, nie ma uprawnienia do instalowania aplikacji z nieznanych źródeł. Oszuści często przesyłają plik instalacyjny w wiadomości i proszą o jego uruchomienie.

4. Ukryte treści powiadomień na ekranie blokady

Kody z SMS-ów i powiadomienia z banku nie powinny być widoczne na zablokowanym ekranie. Ktoś, kto na chwilę weźmie twój telefon, mógłby przeczytać kod bez odblokowania. W ustawieniach powiadomień wybierz opcję ukrywania treści na ekranie blokady, przynajmniej dla SMS-ów i aplikacji banku.

5. Przegląd uprawnień aplikacji

Szczególnie groźne są aplikacje z dostępem do ułatwień dostępu, wyświetlania nad innymi aplikacjami i odczytu SMS-ów. Takie uprawnienia pozwalają widzieć, co dzieje się na ekranie, i klikać w imieniu użytkownika. Raz na jakiś czas przejrzyj listę i odbierz je aplikacjom, które ich nie potrzebują. Odinstaluj aplikacje do zdalnego pulpitu, jeśli nie używasz ich świadomie.

6. Lokalizowanie i zdalne wymazanie urządzenia

Włącz funkcję znajdowania telefonu, którą oferuje producent systemu. Po kradzieży pozwala ona zablokować urządzenie, wyświetlić komunikat albo usunąć dane. Sprawdź zawczasu, czy pamiętasz hasło do konta, przez które się logujesz.

Ustawienia w aplikacji banku i u operatora

7. Osobny PIN do aplikacji banku

Jeśli aplikacja pozwala ustawić własny kod, wybierz inny niż do odblokowania telefonu. Znajomość jednego kodu nie powinna otwierać wszystkiego. Logowanie biometrią jest wygodne, ale kod zapasowy także powinien być trudny do odgadnięcia.

8. Powiadomienia o każdej transakcji i logowaniu

Włącz powiadomienia push o przelewach, płatnościach kartą, BLIK-u i logowaniach. Pierwsza nieznana transakcja jest sygnałem, że trzeba działać. Im szybciej ją zauważysz i zgłosisz, tym mniejsza strata. Po zgłoszeniu utraty lub nieuprawnionego użycia instrumentu płatniczego klient co do zasady nie odpowiada za kolejne nieautoryzowane transakcje, chyba że doprowadził do nich umyślnie.

9. Limity przelewów, BLIK-a i kart

Dzienne limity to najprostsza ochrona przed dużą stratą. Ustaw je na poziomie codziennych potrzeb, a przy większym przelewie podnieś tymczasowo. Większość aplikacji pozwala osobno ustawić limit przelewów, BLIK-a, płatności kartą w internecie, zbliżeniowych i wypłat z bankomatu. Wyłącz płatności kartą w internecie lub za granicą, jeśli z nich nie korzystasz.

10. Zaufane urządzenia i aktywne sesje

W aplikacji lub bankowości internetowej znajdziesz listę urządzeń powiązanych z kontem. Usuń stare telefony i urządzenia, których nie rozpoznajesz. Po zmianie telefonu zawsze usuń poprzedni z listy, zanim go sprzedasz lub oddasz.

11. Oszczędności poza głównym kontem

To nie jest ustawienie telefonu, ale działa podobnie. Pieniądze na koncie oszczędnościowym lub lokacie nie są pod ręką przy szybkim przelewie. Niektóre banki pozwalają zablokować przelewy z konta oszczędnościowego na rachunki inne niż własne. Sprawdź, czy twój bank daje taką możliwość. Różnice między tymi produktami opisujemy w artykule Konto oszczędnościowe czy lokata - co wybrać?.

12. PIN karty SIM i zabezpieczenie u operatora

Przejęcie numeru telefonu przez duplikat karty SIM pozwala odbierać kody przeznaczone dla ciebie. Włącz PIN karty SIM, żeby po kradzieży telefonu nie dało się użyć karty w innym urządzeniu. Zapytaj operatora, czy możesz ustawić hasło do obsługi klienta. Od czerwca 2024 roku operatorzy muszą sprawdzać rejestr zastrzeżeń PESEL przed wydaniem duplikatu karty SIM, więc zastrzeżenie numeru w mObywatelu dodatkowo utrudnia taki atak.

Uśmiechnięta para po trzydziestce siedzi na balkonie i razem przegląda ustawienia w telefonie

Czego nie da się ustawić, a trzeba pamiętać

Nawet najlepiej zabezpieczony telefon nie ochroni przed przelewem, który sam zatwierdzisz. Dlatego kilka zasad dotyczy zachowania, a nie konfiguracji:

  • czytaj treść powiadomienia autoryzacyjnego przed zatwierdzeniem - pokazuje odbiorcę, kwotę i rodzaj operacji,
  • nie zatwierdzaj niczego na prośbę osoby, która do ciebie dzwoni,
  • nie loguj się do banku z linków w SMS-ach i e-mailach,
  • nie przekazuj nikomu kodów BLIK ani kodów z SMS-ów,
  • korzystaj z bankowości przez aplikację lub ręcznie wpisany adres.

Jeśli coś cię zaniepokoi, zakończ rozmowę i zadzwoń do banku sam, na numer z jego oficjalnej strony lub z odwrotu karty.

Sygnały, że z telefonem coś jest nie tak

Złośliwe aplikacje bankowe starają się działać niezauważenie, ale często zostawiają ślady. Zwróć uwagę, gdy:

  • aplikacja, której nie pamiętasz, pojawia się na liście lub nie da się jej odinstalować,
  • jakaś aplikacja uporczywie prosi o włączenie ułatwień dostępu albo uprawnień administratora,
  • aplikacja banku zachowuje się inaczej niż zwykle, na przykład prosi o ponowne wpisanie danych karty,
  • telefon wysyła SMS-y, których nie pisałeś, albo znikają z niego wiadomości z kodami,
  • dostajesz powiadomienie o logowaniu lub nowym urządzeniu, którego nie dodawałeś.

W takiej sytuacji odłącz telefon od internetu, zadzwoń do banku z innego urządzenia i poproś o zablokowanie dostępu. Dopiero potem usuwaj podejrzane aplikacje lub przywracaj telefon do ustawień fabrycznych. Kolejność ma znaczenie, bo złośliwe oprogramowanie może zdążyć zlecić przelew w czasie, gdy szukasz przyczyny.

Publiczne Wi-Fi i cudze urządzenia

Aplikacje bankowe szyfrują połączenie, więc sama sieć w kawiarni nie jest główną drogą ataku. Problem pojawia się przy fałszywych sieciach, które podszywają się pod znaną nazwę, i przy stronach logowania otwieranych w przeglądarce. Przy wątpliwościach przełącz się na dane komórkowe.

Nie loguj się do bankowości na cudzych komputerach i telefonach. Nie wiesz, co jest na nich zainstalowane. Jeśli musisz to zrobić, wyloguj się na końcu i zmień hasło po powrocie do własnego urządzenia.

Lista kontrolna dla rodziny

Warto przejść te ustawienia razem z bliskimi, szczególnie z rodzicami i nastolatkami, którzy dopiero zaczynają korzystać z własnego konta. Nastolatek często świetnie zna telefon, ale mniej wie o oszustwach finansowych. Rodzic odwrotnie. Wspólne przejście listy uczy obie strony.

Ustawienie Zrobione
Blokada ekranu z kodem i biometrią
Automatyczne aktualizacje
Aplikacja banku z oficjalnego sklepu
Ukryte powiadomienia na ekranie blokady
Przegląd uprawnień aplikacji
Lokalizowanie i zdalne wymazanie
Osobny PIN do aplikacji banku
Powiadomienia o transakcjach
Limity przelewów, BLIK-a i kart
Lista zaufanych urządzeń
Oszczędności poza głównym kontem
PIN karty SIM i hasło u operatora

Przy zakładaniu pierwszego konta dla nastolatka zwróć uwagę na to, jakie limity i funkcje kontroli rodzicielskiej oferuje bank. Opisujemy je w poradniku Konto dla młodych - opłaty, limity i premie bankowe. Aktualne oferty kont osobistych możesz porównać także pod kątem funkcji bezpieczeństwa w aplikacji.

Co zrobić po kradzieży telefonu

Jeśli telefon zginie, działaj w tej kolejności:

  1. Zadzwoń do banku z innego telefonu i zablokuj dostęp do bankowości mobilnej oraz kart.
  2. Zablokuj kartę SIM u operatora.
  3. Zablokuj lub wymaż telefon zdalnie przez funkcję lokalizacji.
  4. Zmień hasła do poczty i najważniejszych kont z innego urządzenia.
  5. Zgłoś kradzież na policję, jeśli telefon został skradziony.

Po odzyskaniu dostępu przejrzyj historię transakcji i zgłoś bankowi wszystkie, których nie wykonywałeś. Ustawa o usługach płatniczych daje na zgłoszenie nieautoryzowanej transakcji 13 miesięcy od obciążenia rachunku, ale im szybciej, tym lepiej.

Najczęstsze pytania

Czy bankowość mobilna jest bezpieczniejsza niż internetowa?

Aplikacja łączy się bezpośrednio z bankiem, więc trudniej podsunąć w niej fałszywą stronę logowania. Bezpieczeństwo zależy jednak także od telefonu: aktualizacji, blokady ekranu i uprawnień innych aplikacji.

Jakie limity ustawić w aplikacji banku?

Na poziomie codziennych wydatków, z zapasem na typowe płatności. Większe przelewy możesz zlecać po tymczasowym podniesieniu limitu. Dzięki temu ewentualna strata po przejęciu konta jest ograniczona.

Czy logowanie odciskiem palca jest bezpieczne?

Dla większości osób tak, bo odcisk trudniej podejrzeć niż kod. Ważne, żeby w telefonie nie były zapisane odciski innych osób i żeby kod zapasowy był trudny do odgadnięcia.

Po co PIN na karcie SIM?

Bez niego złodziej może włożyć twoją kartę SIM do innego telefonu i odbierać wiadomości z kodami. PIN blokuje kartę po restarcie telefonu lub przełożeniu jej do innego urządzenia.

Co zrobić, gdy zainstalowałem aplikację na prośbę „konsultanta”?

Od razu odłącz telefon od internetu, zadzwoń do banku z innego urządzenia i zablokuj dostęp. Potem odinstaluj aplikację, zmień hasła z bezpiecznego urządzenia i sprawdź historię transakcji.

Źródła

Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi indywidualnej rekomendacji finansowej ani obietnicy uzyskania kredytu.